AA Sortzailea. Etorkizuna sortzen ari gara ala kontrola galtzen?

AA Sortzailea. Etorkizuna sortzen ari gara ala kontrola galtzen?

Iñaki Lakarra. Mondragon Unibertsitatea
AA Sortzailearen egungo egoeraren errepasoa, ordezkatzen dituen aukerak, horrek dakartzan erronkak eta gure kooperatibetan izango duen eragina aztertuz.
2025/04/02

Une erabakigarria bizi dugu teknologiaren bilakaeran. Adimen Artifizial Sortzailea aplikazio eta sistema digitalekin elkarreraginean jarduteko dugun modua iraultzen ari da. Iraganean erabiltzailearen eskuliburuen mende bageunden eta gaur egun menuetan oinarritutako aplikazioak erabiltzen baditugu, etorkizun hurbilean leihoak nagusi diren interfazeak ikusiko ditugu, eta horietan gure kontsultak hizkuntza naturalean sartuko ditugu. Paradigma aldaketa horrek aukera eta erronka handiak ekarriko ditu, bai enpresa mailan, bai gizarte mailan.

AA Sortzailea: osagarri bat edo ordezkapen bat?

AA Sortzailearen inguruko eztabaida garrantzitsuenetako bat giza sormenean duen eragina da. Berritzeko dugun gaitasuna indartuko duen osagarri bat izango da ala arlo jakin batzuetan ordezkatuko gaitu? Esperientziak dioskunez, AAk eduki bisuala, testuala edo musikala kalitate harrigarriarekin sor dezakeen arren, gainbegiratua eta giza irizpidea behar ditu oraindik ere, zentzua, testuingurua eta balioa emateko. Giza sormena indartu egingo da tresna horiekin, baina nekez ordezkatuko da erabat.

AA Sortzailea eta lanaren eraldaketa

AA ez dago hemen gu ordezkatzeko, emankorrago egiteko baizik. Zeregin errepikakorrak automatizatzen, edukia azkar sortzen eta datuetan oinarritutako erabakiak hartzen laguntzen digu. Hala ere, kooperatibetan integratzeko prozesuak berrikusi eta antolaketa egokitu beharko da. Funtsezko galdera ez da AAk lanpostuak ezabatuko dituen, baizik eta nola erabiliko dugun eraginkortasuna hobetzeko eta balio erantsi handiagoko zereginetarako denbora gehiago izateko. Gainera, produktuak bereizteko tarterik ez duen sektoreetan, lehiarako abantaila kostuak murrizteko prozesuak optimizatzetik etor daiteke, eskariari aurrea hartuz time to market (merkaturatzea) hobetzeko edo zerbitzua edo produktua eskaintzen den modua berritzeko.

AA ez dago hemen gu ordezkatzeko, emankorrago egiteko baizik. Zeregin errepikakorrak automatizatzen, edukia azkar sortzen eta datuetan oinarritutako erabakiak hartzen laguntzen digu.

Pribatutasunaren, etikaren eta segurtasunaren erronka

AA Sortzailea onartzeko alderdi kritikoenetako bat datuen pribatutasuna, etika eta segurtasuna kudeatzea da. AA tresnek datu bolumen handietan oinarritutako informazioa sortzen dute, eta horrek informazio sentikorra babestearekin eta joera batzuk zabaltzearekin lotutako arriskuak planteatzen ditu. Enpresek kontu handiz ebaluatu behar dituzte eskura dauden aukerak: Microsoften Copilot edo Googleren Gemini tresnek pribatutasun berme handiagoko enpresa soluzioak eskaintzen dituzten bitartean, beste erakunde batzuk open source (kode irekia) LargeLanguage Models-en (LLMs) oinarritutako AA ereduak pertsonalizatzearen alde egiten ari dira, hala nola Metaren Llama, Mistral edo DeepSeek. Ingurune horretan erabaki egokia hartzea ez da lan erraza, eta kooperatiba bakoitzaren estrategiaren araberakoa izango da. Berehalako eragina duten soluzio azkarrak ezartzeko premia edo epe luzerako soluzio pertsonalizatuago baten beharra izango dira erabaki horren eragileak. Lehentasuna quick wins (berehalako irabaziak) lortzea bada, kooperatiba askok lizentziadun eredu jabeetan oinarritutako garapen azkarrak aukeratuko dituzte, hasierako karga tekniko txikiagoarekin adopzio arina ahalbidetuz. Aldiz, arazoaren konplexutasuna, datuen pribatutasunaren kritikotasuna edo eskatutako pertsonalizazio maila handiak direnean, egokiagoa izango da open source ereduak aprobetxatuz on-premise soluzioak garatzea. Eskura dauden baliabide teknologikoen eta giza baliabideen araberakoa ez ezik, kooperatiba bakoitzaren horizonte estrategikoaren araberakoa ere izango da aukeraketa.

AA Sortzailea egunerokoan: tresnak eta bilakaera

Gaur egun, merkatuan nagusi diren helburu orokorreko tresnak daude, hala nola ChatGPT, Gemini, Grok, Claude edo DeepSeek, haien gaitasunak egunez egun eboluzionatzen ari dira. Aldi berean, lan zehatzetarako soluzio espezializatuak sortzen ari dira, hala nola Napkin, ideiak modu adimentsuan harrapatu eta antolatzeko diseinatua, edo Jasper, marketin eta komunikazio nitxoko zeregin espezifikoetarako. Fenomeno horrek adierazten du etorkizunean AA generalistak eta hiper tresna espezializatuak edo bertikalak egongo direla, merkatuko nitxo espezifikoengatik lehian.

AA Sortzailearen etorkizuna: zer espero behar dugu datozen 10 urteetan?

AA Sortzailearen bilakaera bizkorra izan bada azken bi urteetan, zer espero dezakegu hurrengo hamarkadan? Litekeena da AA eredu eraginkorragoak eta jasangarriagoak ikustea, gure lan ingurunean eta eguneroko bizitzan modu naturalagoan integratuta. Era berean, baliteke erregulazio zorrotzagoak garatzea, teknologiaren erabilera etikoa eta segurua bermatzeko. Enpresa eremuan, ereduen pertsonalizazioa funtsezkoa izango da, erakunde bakoitzak bere behar espezifikoetara egokitutako soluzioak modu seguruan eta erakundearen balio etikoak errespetatuz izatea ahalbidetuz. Sam Altmanek, OpenAIko CEOak, adierazpen batzuk egin berri ditu, eta hurrengo bi urteetan aurrerapen esponentzialagoa izango dela aurreikusten du, ChatGPT agertu zenetik bizi izan duguna baino. Zaila da iragartzea zer gaitasun izango ditugun pare bat urte barru.

Ondorioa: egokitzapena eta etengabeko ikaskuntza

Gure lan egiteko eta komunikatzeko modua aldatuko duen iraultza teknologiko baten aurrean gaude. MONDRAGONeko kooperatibek, beren espiritu berritzaile eta kolaboratiboarekin, aukera dute eraldaketa horren buru izateko, AA Sortzailea modu estrategikoan integratzea lortzen badute. Horretarako, funtsezkoa izango da taldeak tresna horien erabileran gaitzea, prozesuak berrikustea eta egokitzapenaren eta etengabeko ikaskuntzaren kultura sustatzea. Agertoki berri horretan, gakoa ez da AAren beldur izatea, harekin bizitzen ikastea eta haren potentzial guztia aprobetxatzea baizik, betiere trebakuntzatik eta etengabeko eguneratzetik abiatuta.